عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

296

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

سخن درازى را رونده‌اند ، و چه بسا برخى از ايشان عبارت قرآن را گرفته و اقتباس كرده‌اند ، ولى با وجود آن در طريق ناتوانى و عجزند ؛ زيرا ايشان معترف به درماندگى و ناتوانى از نيل به مرتبت قرآن ، و مقابله با بلاغت آنند . يكى از بزرگان ( اساتيد ) از قول ابن مناذر « 43 » ضمن ابياتى برايم خواند : [ از بحر خفيف ] 853 و أرانا كالزّرع يحصده الده * ر فمن بين قائم و حصيد « 44 » و آن شعر از گفتار خداى - تعالى - : ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْقُرى نَقُصُّهُ عَلَيْكَ مِنْها قائِمٌ وَ حَصِيدٌ « 45 » اقتباس شده است ، در حالى كه آن شعر را قرينه‌اى كه تمام جزئيّات معنى را نشان دهد همراهى نمىكند ، پس چگونه مىتواند هم‌طراز عبارت قرآن باشد ؛ كه تعبير قرآن تمام‌تر ، و شامل‌تر و كامل‌تر و رساتر است ، زيرا بر زوال هر كه از آن قوم فانى شد ، و فناى خانه‌هايشان ، و هر آنچه نتيجه آن فنا و زوال است - از امورى كه سخن از آن بسيار و شرح آن طولانى است - دلالت دارد . پدرم - رحمه اللّه - برايم نقل كرد كه چون يزيد بن المهلّب « 46 » معزول شد ، و در روزگار يزيد بن عبد الملك « 47 » مردم را به رهبرى خويش فرا خواند ، وى برادرش

--> ( 43 ) - او محمّد بن مناذر از اهل عدن است ، وى به سبب كثرت دانشمندان و اديبان در شهر بصره ، در آن شهر اقامت گزيد ، و پيوسته با فقيهان و محدّثان و اديبان مصاحبت داشت ، تا در آن علوم به آخرين درجه رسيد ، وى سال 198 ه وفات يافت . ( الشعر و الشعراء ، ج 2 ، ص 747 ، و طبقات الشعراء ابن المعتزّ ، ص 119 ، و الاغانى ، ج 17 ، ص 17 ، چاپ بيروت ، و بغية الوعاة ، ج 1 ، ص 249 ) ( 44 ) - طبقات ابن المعتزّ ، ص 122 ، و الاغانى ، ج 17 ، ص 47 ملاحظه شود . ( 45 ) - سورهء هود ( 11 ) آيهء 100 . ( 46 ) - او يزيد بن المهلّب بن ابى صفرهء ازدى است ، سال 102 ه وفات يافت . ( وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 264 ) ( 47 ) - وى سال 105 ه وفات يافت ، ( الكامل ابن الاثير ، ج 5 ، ص 45 ، و النّجوم الزّاهرة ، ج 1 ، ص 552 )